Kultowe albumy rocka progresywnego - poznaj kamienie milowe

Kultowe albumy rocka progresywnego - poznaj kamienie milowe
Autor Eliza Wójcik
Eliza Wójcik26.09.2023 | 7 min.

Rock progresywny to jeden z najbardziej wpływowych i innowacyjnych gatunków w historii muzyki rockowej. Choć jego początki sięgają lat 60., to właśnie dekada 70. przyniosła prawdziwy rozkwit tego odłamu rocka. W tym czasie na scenie pojawiło się wiele legendarnech zespołów, które tworzyły skomplikowane, eksperymentalne utwory. Ich kultowe albumy do dziś uznawane są za kamienie milowe rocka progresywnego.

Geneza rocka progresywnego i jego cechy charakterystyczne

Korzenie rocka progresywnego w psychodelii lat 60.

Choć rock progresywny kojarzony jest przede wszystkim z latami 70., jego początki sięgają poprzedniej dekady. Kluczowe znaczenie miał tu ruch psychodeliczny drugiej połowy lat 60. Artyści tacy jak Pink Floyd, Soft Machine czy Frank Zappa eksperymentowali z rozbudowanymi formami, niekonwencjonalnymi strukturami i instrumentacją. Ich utwory były odzwierciedleniem poszukiwań artystycznych i dążenia do pogłębionej ekspresji. Te eksperymenty stworzyły podwaliny pod późniejszy rozwój rocka progresywnego.

Eksperymentalne brzmienie i skomplikowane kompozycje

Najważniejszą cechą wyróżniającą rock progresywny było dążenie do poszerzania możliwości rocka poprzez sięganie po inspiracje z jazzu, muzyki klasycznej czy folkowej. Utwory rocka progresywnego cechowały się złożonymi strukturami, wieloczęściowymi suitami, zmiennymi metrami i nietypowymi harmoniami. Często stosowano też niekonwencjonalne instrumenty jak Mellotron, moog czy perkusjonalia. Brzmienie stawało się bardziej orchestralne i "poważne".

Dominacja instrumentów klawiszowych i sekcji rytmicznej

Kolejną wyróżniającą cechą była dominacja instrumentów klawiszowych, zwłaszcza organów Hammonda oraz Mellotronu. Ich brzmienie dodawało rockowi progresywnemu specyficznego kolorytu i klimatu. Równie istotna była wirtuozeria i finezja sekcji rytmicznej, na czele z perkusistami uznawanymi za prawdziwe gwiazdy tego gatunku.

Kamienie milowe rocka progresywnego z lat 70.

"In the Court of the Crimson King" - King Crimson

Debiutancki album King Crimson z 1969 roku uchodzi za pierwszy prawdziwy album rocka progresywnego. Jego niezwykle intensywne, dramatyczne brzmienie było czymś zupełnie nowym i rewolucyjnym. Utwory takie jak "21st Century Schizoid Man" stały się wręcz definicją nowego stylu. Album zapoczątkował erę rocka progresywnego.

"Close to the Edge" - Yes

Wydany w 1972 roku trzeci album Yes przyniósł takie arcydzieła jak tytułowy, 18-minutowy utwór zajmujący całą pierwszą stronę płyty. Skomplikowana suita łączyła wiele stylów, od folkowej ballady po ekstatyczny hard rock. "Close to the Edge" ugruntował pozycję Yes jako jednego z najważniejszych zespołów rocka progresywnego.

"Selling England by the Pound" - Genesis

Genesis pod przewodnictwem Petera Gabriela stworzyło w 1973 roku jedno ze swych najwybitniejszych dzieł. Mroczny, symboliczny album poruszał w warstwie lirycznej problemy tożsamości narodowej i imperializmu. Muzycznie łączył folk, rock i klasykę w niespotykanej dotąd formie. Utwory takie jak "Dancing with the Moonlit Knight" stały się klasykami.

Artyści rocka progresywnego z Wielkiej Brytanii

Pink Floyd i "The Dark Side of the Moon"

Choć Pink Floyd początkowo grał psychoodeliczny rock, to w latach 70. stali się jednym z filarów rocka progresywnego. Ich arcydzieło "The Dark Side of the Moon" z 1973 roku przez ponad 15 lat nie schodziło z list przebojów. Innowacyjne brzmienie łączyło psychodelię z eksperymentami elektronicznymi i dźwiękowymi. Teksty poruszały problemy mentalności współczesnego człowieka.

Jethro Tull i "Thick as a Brick"

Brytyjski zespół Jethro Tull na czele z charyzmatycznym wokalistą i flecistą Ianem Andersonem wywarł ogromny wpływ na rock progresywny. Ich przełomowy album "Thick as a Brick" z 1972 roku stanowił ponad 40-minutową suitę podzieloną na dwie części. Łączył rock z folkiem, jazzem i muzyką poważną przy użyciu nietypowych instrumentów jak flet, dudy czy harfa.

Emerson, Lake & Palmer - supergrupa lat 70.

Zespół ELP utworzony przez członków znanych grup (Keith Emerson z The Nice, Greg Lake z King Crimson i Carl Palmer z Atomic Rooster) szybko stał się supergrupą łączącą rocka z muzyką klasyczną. Debiutancki album z 1970 roku przyniósł przeboje "Lucky Man" i "Knife-Edge" - popisy wirtuozerii muzyków. ELP koncertowali z orkiestrami, a ich widowiska należały do najbardziej spektakularnych w historii.

Rock progresywny w latach 80. i jego ewolucja

Kultowe albumy rocka progresywnego - poznaj kamienie milowe

Rozwój rocka neoprogresywnego

W latach 80. popularność klasycznego rocka progresywnego zmalała, jednak powstało wiele zespołów kontynuujących jego tradycję w bardziej przystępnej formie. Tak zwany neoprogresywny łagodził eksperymenty na rzecz chwytliwszych melodii. Do jego przedstawicieli należały grupy jak Marillion, IQ czy Pendragon budujące swoją pozycję w latach 80.

Powrót do brzmień psychodelicznych

Innym nurtem był powrót do psychodelicznych korzeni rocka progresywnego. Zespoły jak Ozric Tentacles czy Porcupine Tree łączyły rock z ambientem i muzyką elektroniczną. Sięgały po inspiracje z muzyki etnicznej i eksperymentowały z brzmieniami. Koncertowo używały świateł i wizualizacji, co spotęgowało psychodeliczny klimat.

Eksperymenty z elektroniką i jazz fusion

Część wykonawców zaczęła łączyć rock progresywny z nowymi brzmieniami elektronicznymi i syntezatorami (New Age, syntezatorowy rock progresywny). Jeszcze inni czerpali z jazz fusion tworząc progresywny rock instrumentalny. Przykładami mogą być tutaj Allan Holdsworth, Jean-Luc Ponty czy zespół Brand X.

Dziedzictwo rocka progresywnego we współczesnej muzyce

Kontynuacja tradycji przez weteranów

Wiele klasycznych zespołów rocka progresywnego nadal koncertuje i nagrywa do dziś. Grupy takie jak King Crimson, Yes, Jethro Tull czy Genesis nadal mają grono wiernych fanów. Co prawda składy ulegały zmianom, ale wciąż prezentują wysoki poziom i nawiązania do dawnych dokonań. Są żywym dziedzictwem tego gatunku.

Wpływ na rock alternatywny i metal progresywny

Dokonania rocka progresywnego miały też ogromny wpływ na późniejsze gatunki rocka. Jego eksperymentalny charakter był inspiracją dla rocka alternatywnego i artystycznego. Z kolei metal progresywny wprost czerpał z jego skomplikowanych struktur i wirtuozerii instrumentalnej.

Rock progresywny w XXI wieku

Mimo upływu dekad rock progresywny wciąż się rozwija i zyskuje nowych zwolenników. Obok kontynuatorów tradycji powstają nowe zespoły łączące go z metalem, post rockiem czy muzyką elektroniczną. Dzięki temu pozostaje stylem żywym, wciąż poszukującym nowych brzmień. Jego dziedzictwo wciąż inspiruje kolejne pokolenia artystów i słuchaczy.

Podsumowanie

Rock progresywny to fascynujący i niezwykle wpływowy rozdział w historii rocka. Choć jego złota era przypada na lata 70., to jego oddziaływanie jest odczuwalne do dziś. Bez przełomowych albumów takich zespołów jak Pink Floyd, King Crimson czy Yes trudno wyobrazić sobie późniejszy rozwój gatunku. Rock progresywny otworzył przed rockiem zupełnie nowe horyzonty i możliwości, czerpiąc z jazzu, klasyki i muzyki etnicznej. Dzięki temu wzbogacił język rocka i poszerzył jego paletę brzmieniową. Mimo upływu czasu wciąż zachwyca swoją innowacyjnością i artystyczną wizją.

Najczęściej zadawane pytania

Do cech rocka progresywnego należą: skomplikowane struktury utworów, wieloczęściowe suity, zmienne metra i tempa, nietypowe harmonie, eksperymenty brzmieniowe, dominacja instrumentów klawiszowych, wirtuozerskie partie instrumentalne.

Za prekursorów rocka progresywnego uważa się zespoły psychodeliczne z drugiej połowy lat 60. jak Pink Floyd, Soft Machine czy Frank Zappa. Jednak za pierwszy klasyczny album tego gatunku uchodzi "In the Court of the Crimson King" grupy King Crimson z 1969 roku.

Charakterystycznymi instrumentami w rocku progresywnym były organy Hammonda, Mellotron, Moog, a także perkusjonalia. Dużą rolę odgrywała wirtuozerska sekcja rytmiczna z wybitnymi perkusistami.

Rock progresywny miał ogromny wpływ na rozwój rocka alternatywnego, art rocka i metalu progresywnego. Te gatunki czerpały z jego skomplikowanych kompozycji i artystycznych poszukiwań.

Do weteranów rocka progresywnego aktywnych do dziś należą m.in. King Crimson, Yes, Jethro Tull, Genesis, a także zespoły neoprogresywne jak Marillion czy Pendragon.

5 Podobnych Artykułów:

  1. Jak rozpocząć wspaniałą przygodę z grą na trąbce? Porady dla początkujących
  2. Muniek staszczyk załamany: to mnie przeraża
  3. Autor kolorowych jarmarków stracił miliony? janusz laskowski ujawnił prawdę
  4. Kto wystąpi na Pol’and’Rock Festival 2024? Pełny skład artystów.
  5. Powrót Pol'and'Rock Festival do Kostrzyna - burmistrz wyjawia prawdę
tagTagi
shareUdostępnij
Autor Eliza Wójcik
Eliza Wójcik

Muzyka to moja miłość, a na blogu dzielę się nią z innymi. Zapraszam Cię do odkrywania razem ze mną fascynującego świata dźwięków i artystów.

Oceń artykuł
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

Komentarze (0)

email
email

Polecane artykuły