Po kilku minutach DSBM możesz usłyszeć jednocześnie zimną gitarową ścianę, powolny rytm i wokal brzmiący jak krzyk z oddali. Skrót oznacza Depressive Suicidal Black Metal, czyli odmianę black metalu skupioną na rozpaczy i izolacji, choć sama tematyka tekstów nie wystarcza, by zaklasyfikować zespół do tego nurtu.
DSBM łączy surowe brzmienie black metalu z tematami rozpaczy i wyobcowania
- Brzmienie: często powolne lub średnie tempo, powtarzalne riffy, ziarniste gitary i przejmujący wokal.
- Tematy: izolacja, depresja, śmierć i autodestrukcja, ale zespoły różnie rozkładają akcenty.
- Przykłady: Xasthur, Silencer, Bethlehem i Forgotten Tomb pokazują odmienne oblicza gatunku.
- Etykieta: DSBM bywa kategorią umowną, a część wykonawców nie utożsamia się z nią.
DSBM buduje napięcie monotonią i rozmytym brzmieniem
W wielu nagraniach riff krąży wokół krótkiego motywu, a perkusja trzyma prosty puls zamiast prowadzić utwór ku efektownemu refrenowi. Powtarzalność jest tu środkiem wyrazu: może przypominać utknięcie w jednej myśli, a nie brak pomysłów aranżacyjnych.
Charakterystyczne bywają tremolo, czyli szybkie, powtarzane uderzenia kostką w struny, mocno przesterowane gitary i wysoki, szorstki krzyk. Brzmienie często sprawia wrażenie zamglonego lub lo-fi; według analizy opublikowanej w „Metal Music Studies” zniekształcenie gitar może zbliżać ich dźwięk do ambientowej, rozmytej faktury.
Nie każdy zespół gra jednak wolno i jednostajnie. Jedne nagrania mocno trzymają się surowego blackmetalowego fundamentu, inne dodają elementy doom metalu albo atmosferyczne, dłuższe partie instrumentalne. Najpierw rozpoznaj teksturę i nastrój, dopiero później przywiązuj się do etykiety.
Albumy Xasthur, Silencer i Bethlehem pokazują różne drogi gatunku
Jeśli zaczynasz od gęstej, zamglonej ściany gitar, dobrym punktem orientacyjnym jest Subliminal Genocide projektu Xasthur. Płyta pokazuje, jak rozciągnięte, powracające motywy mogą budować atmosferę osaczenia bez potrzeby ciągłych zmian tempa.
Inny rodzaj intensywności słychać na Death - Pierce Me zespołu Silencer, często przywoływanym jako rozpoznawalny przykład DSBM. W tym przypadku uwagę przyciąga przede wszystkim ekspresyjny wokal, który staje się niemal osobnym instrumentem. Z kolei Dictius Te Necare Bethlehem pomaga uchwycić, jak ponury klimat może łączyć się z ciężarem i wolniejszymi rozwiązaniami kojarzonymi z doom metalem.
Te przykłady nie ustanawiają sztywnej granicy gatunku. Pokazują za to, dlaczego dwa albumy opisywane tym samym skrótem mogą brzmieć inaczej: jeden stawia na duszną monotonię, drugi na dramatyczny głos, a kolejny na ciężar i przytłumione tempo. Moim zdaniem właśnie ta rozpiętość jest ciekawsza niż próba ustalenia jednej obowiązującej recepty.
Teksty o cierpieniu nie wystarczają, by rozpoznać DSBM
Sam mroczny tekst nie przesądza o przynależności do nurtu. O klasyfikacji zwykle decyduje połączenie estetyki black metalu, sposobu prowadzenia utworów i tematów związanych z rozpaczą lub wyobcowaniem. Granice pozostają płynne, a niektóre projekty wolą określenia takie jak „depressive black metal” albo „melancholic black metal”.
W obiegu zdarza się też uproszczenie, że muzyka o tak ciężkich treściach musi pogarszać samopoczucie słuchacza. Badanie opublikowane w „PLOS ONE” analizowało między innymi preferencje wobec tekstów muzycznych, a nie wpływ słuchania DSBM na zdrowie psychiczne. Nie daje więc podstaw do prostego wniosku, że ten gatunek wywołuje depresję albo że działa tak samo na każdą osobę.
Reakcje słuchaczy są różne: część opisuje taki repertuar jako sposób na oswojenie trudnych emocji, inni odbierają go jako przytłaczający albo przesadnie teatralny. Nie ma tu jednej obowiązkowej interpretacji, a muzyczny gust nie stanowi diagnozy psychologicznej.
Dobieraj album do brzmienia, nie do samej etykiety
Przy pierwszym kontakcie najłatwiej pomylić rozpoznawanie gatunku z oceną tego, czy dany album jest dla ciebie. Pomaga prosta zasada: jeśli szukasz gęstych, rozmytych gitar, zacznij od Xasthur; jeśli bardziej interesuje cię dramatyczny wokal, sprawdź Silencer; gdy wolisz ciężar i wolniejsze partie, sięgnij po Bethlehem.
Nie traktuj tej mapy jak katalogu zamkniętego. Zespoły bywają przypisywane do DSBM przez słuchaczy, choć same nie używają tej nazwy, a ich kolejne wydawnictwa mogą odchodzić od typowego brzmienia. Etykieta pomaga znaleźć podobną atmosferę, ale nie gwarantuje podobnej muzyki.
Przy cięższych tekstach możesz też po prostu przerwać odsłuch, jeśli album zaczyna pogarszać nastrój. Nie trzeba udowadniać odporności ani kończyć płyty za jednym razem; muzyka ma zostać doświadczeniem, które wybierasz, a nie obowiązkiem.
Najlepszy punkt wejścia zależy od tego, czego szukasz w black metalu
DSBM rozpoznasz po zestawieniu blackmetalowej surowości z atmosferą przygnębienia, lecz brzmieniowa formuła nie jest sztywna. Wybierz pierwszy album według tego, co przyciąga cię w muzyce: repetytywne gitary, ekspresyjny wokal czy cięższy, wolniejszy klimat. Od tego łatwiej zacząć niż od samej nazwy gatunku.
