
Wystarczy kilka taktów, by dzieci ustawiły się jedno za drugim i ruszyły przez pokój jak wagoniki. W popularnej wersji piosenki proszą konduktora o podróż do Warszawy, choć w śpiewnikach i zabawach można spotkać inne warianty.
To piosenka, która zmienia się wraz z trasą i zabawą
- Krótki fragment: „Jedzie pociąg z daleka, ani chwili nie czeka”.
- Wersje tekstu: różnią się kolejnością zwrotek i pojedynczymi słowami.
- Zmiana celu: Warszawę można zastąpić innym miastem, dopasowując przy tym rym.
- Utwór Rynkowskiego: to odrębna piosenka rozrywkowa nawiązująca do dziecięcej przyśpiewki.
Dlaczego trudno znaleźć jeden obowiązujący tekst
Ta sama melodia krąży w kilku odmianach, więc tekst zapamiętany z przedszkola może różnić się od wersji w śpiewniku. Spotyka się między innymi wariant z początkiem „na nikogo nie czeka” oraz taki, w którym pociąg „ani chwili nie czeka”.
Różnice dotyczą też kolejności zwrotek i powtórzeń. W jednej wersji najpierw pada prośba o podróż, potem pojawia się trudność z brakiem miejsc, a w innej końcowa zwrotka powtarza refren. Przy wspólnym śpiewaniu nie trzeba rozstrzygać, który wariant jest jedyny słuszny; przy występie lub nagraniu dobrze wcześniej uzgodnić jedną wersję.
Warszawa nie musi być jedyną stacją
Motyw podróży łatwo dopasować do miejsca, które dzieci znają. W publikacji Michaliny Pokorskiej o wykorzystaniu zabaw w nauczaniu polskiego jako obcego podano przykłady wariantów prowadzących między innymi do Krakowa, Poznania i Sopotu. Przy zmianie nazwy miasta trzeba jednak dopasować poprzedni wers, żeby zachować rytm i rym, według opracowania Wydawnictwa Uniwersytetu Łódzkiego.
To dobry sposób na oswojenie nazw miejscowości: grupa wybiera cel podróży, a potem wspólnie szuka pasującego rymu. Nie każda nazwa ułoży się gładko w melodię, więc czasem lepiej wybrać pobliską stację o krótszej nazwie niż na siłę wciskać ją w wers.
Rytm podpowiada, jak poprowadzić zabawę
W jednej dostępnej aranżacji zapisano metrum 4/4, tonację C-dur i tempo 180. To parametry właśnie tej wersji, według materiału w serwisie Nuty od Darka, a nie uniwersalna instrukcja dla każdego wykonania. Tak szybkie tempo może być trudne dla małych dzieci, dlatego przy zabawie ruchowej lepiej śpiewać wolniej i robić wyraźne postoje.
Prosty układ pomaga utrzymać wspólny puls: krok na miarę, zatrzymanie przy prośbie o bilet, a potem ponowny start. Spokojne tempo daje dzieciom czas na słowa i ruch, zamiast zamieniać piosenkę w wyścig przez salę.
Piosenka dziecięca i przebój Ryszarda Rynkowskiego to różne utwory
Znany początek może kojarzyć się z nagraniem Ryszarda Rynkowskiego, ale wersja z dziecięcej zabawy i przebój artysty nie są tym samym tekstem. Katalog Biblioteki Polskiej Piosenki odnotowuje album Rynkowskiego Jedzie pociąg z daleka, wydany przez Agencję Artystyczną MTJ w 1995 roku.
To rozróżnienie przydaje się, gdy szukasz słów do śpiewania z dziećmi: wpisanie samego tytułu może prowadzić do wersji rozrywkowej. W obiegu funkcjonują różne opracowania przyśpiewki, więc przed nauką całej zwrotki sprawdź, czy źródło dotyczy piosenki dziecięcej, a nie utworu Rynkowskiego.
Najlepszy tekst to ten, który grupa potrafi zaśpiewać razem
Jeśli potrzebujesz pełnego tekstu do konkretnego wykonania, wybierz śpiewnik lub materiały dołączone do nagrania, z którego korzysta grupa. Warianty mogą się różnić, a nazwa miasta i powtórzenia bywają dopasowane do danej aranżacji.
Ja najchętniej zostawiłbym w tej zabawie miejsce na wspólnie wybraną trasę: dzieci ćwiczą rytm, a każda nowa stacja może przynieść własny rym. Wystarczy krótki fragment, kilka kroków i umówiony sygnał postoju, by piosenka ruszyła dalej.