Stoisz przed gitarą, keyboardem i zestawem perkusyjnym, ale każdy z tych instrumentów prowadzi do innego sposobu muzykowania. Najlepszy wybór zależy zwykle od tego, jak chcesz grać i gdzie ćwiczyć, choć sama przynależność do jednej rodziny nie przesądza jeszcze o brzmieniu ani wygodzie.
Wybór instrumentu zaczyna się od brzmienia i warunków ćwiczenia
- Strunowe pobudzają do drgań strunę, dęte słup powietrza, a perkusyjne membranę lub korpus.
- Klawiatura nie oznacza jednej rodziny: fortepian i akordeon mają klawisze, ale dźwięk powstaje w nich inaczej.
- Do mieszkania i ćwiczeń wieczorem często łatwiej dopasować instrument elektroniczny ze słuchawkami niż głośny akustyczny.
- Wybieraj pod muzykę, którą chcesz grać, oraz czas i miejsce dostępne na regularne ćwiczenie.
Źródło dźwięku porządkuje rodziny instrumentów
Gitara brzmi dzięki drgającym strunom, flet dzięki powietrzu, a bęben dzięki napiętej membranie. Ten prosty trop pomaga rozpoznać podstawowe rodziny: strunowe, dęte i perkusyjne. Wśród strunowych znajdziesz gitarę, skrzypce i fortepian, a wśród dętych między innymi klarnet, trąbkę i puzon.
Przy perkusji podział biegnie dalej: ksylofon i wibrafon pozwalają zagrać określone wysokości dźwięku, a talerz czy trójkąt pełnią inną rolę w melodii i rytmie. Jeśli chcesz uporządkować przykłady według szkolnego podziału, Zintegrowana Platforma Edukacyjna pokazuje też podgrupy instrumentów. Sam podział ma jednak haczyk: wygląd albo sposób trzymania instrumentu nie zawsze zdradza, jak powstaje dźwięk.
Fortepian i akordeon pokazują, dlaczego klawisze mylą
Dwa instrumenty z klawiaturą mogą należeć do różnych rodzin. W fortepianie naciśnięcie klawisza uruchamia mechanizm uderzający w struny, natomiast akordeon wytwarza dźwięk za pomocą drgających stroików pobudzanych przepływem powietrza z miecha. Klawiatura opisuje sposób obsługi, a niekoniecznie źródło brzmienia.
Podobny kłopot sprawia gitara elektryczna. Ma przetwornik i wymaga sprzętu, by mocno wybrzmieć, lecz źródłem jej dźwięku pozostają drgające struny. W klasyfikacji według źródła dźwięku jest więc instrumentem strunowym, nie elektronicznym tylko dlatego, że podłącza się ją do wzmacniacza. Smithsonian Folkways przedstawia system Sachsa-Hornbostla, który rozróżnia między innymi chordofony, aerofony, membranofony i idiofony.
Uważam, że to użyteczne rozróżnienie także przy wyborze pierwszego instrumentu: nazwa rodziny podpowiada, co wprawiasz w drgania, ale nie mówi jeszcze, ile miejsca zajmie sprzęt ani jak głośno zabrzmi. O tym decyduje konkretny model i sposób ćwiczenia.
Jeśli ćwiczysz w bloku, sprawdź głośność przed zakupem
Wyobraź sobie wieczorne ćwiczenie w mieszkaniu, gdy za ścianą ktoś już śpi. Gitara akustyczna i akustyczna perkusja nie pozwalają po prostu wyciszyć dźwięku; elektroniczny zestaw perkusyjny albo keyboard z wyjściem słuchawkowym dają więcej kontroli nad tym, co słyszą domownicy. Jeśli cisza jest warunkiem regularnej gry, zacznij od instrumentu z możliwością ćwiczenia na słuchawkach.
Jest jednak kompromis: instrument elektroniczny może inaczej reagować na dotyk i brzmieć inaczej niż akustyczny odpowiednik. W przypadku pianina znaczenie mają między innymi mechanika klawiatury i dynamika, czyli możliwość uzyskania cichszych i głośniejszych dźwięków zależnie od siły nacisku. Opinie osób ćwiczących na pianinach cyfrowych i akustycznych bywają podzielone właśnie w kwestii różnic w odczuciu gry, więc przed decyzją dobrze ograć oba typy, jeśli masz taką możliwość.
| Sytuacja | Co może z niej wynikać | Co zrobić |
|---|---|---|
| Ćwiczenia odbywają się późnym wieczorem | Instrument akustyczny może przeszkadzać innym | Rozważ wersję elektroniczną ze słuchawkami |
| Chcesz grać głównie przy ognisku lub bez nagłośnienia | Instrument wymagający wzmacniacza ograniczy swobodę | Sprawdź gitarę akustyczną lub klasyczną |
| Planujesz lekcje na instrumencie akustycznym, a ćwiczenia na cyfrowym | Inna reakcja klawiatury może zaskoczyć podczas zajęć | Przed zakupem porównaj reakcję klawiszy i ćwicz także na instrumencie z lekcji |
Wybierz instrument pod repertuar, a nie pod samą etykietę
Jeśli marzysz o riffach rockowych i grze z zespołem, gitara elektryczna lub basowa naturalniej prowadzi w tę stronę niż flet. Gdy najbardziej pociąga cię harmonia i możliwość jednoczesnego grania melodii oraz akordów, keyboard albo pianino daje szerokie pole do prób. Z kolei perkusja sprawdzi się, gdy najbardziej interesuje cię rytm i współpraca z innymi muzykami, ale w domu wymaga przemyślenia kwestii hałasu.
Moja ocena jest prosta: instrument, który pasuje do słuchanej muzyki i warunków ćwiczenia, ma większą szansę zostać z tobą na dłużej niż taki, który tylko dobrze wygląda na zdjęciu. Gdybym miał wybierać do małego mieszkania i nauki po pracy, postawiłbym na keyboard z klawiaturą reagującą na siłę nacisku; przy celu nastawionym na grę zespołową wybrałbym gitarę, o ile jest gdzie ją podłączyć i ćwiczyć.
Dobry pierwszy wybór zostawia miejsce na zmianę
Na początek nie musisz rozstrzygać, czy zostaniesz gitarzystą, pianistą czy perkusistą na lata. Wybierz instrument, który pozwoli szybko zagrać fragment ulubionego utworu, a zarazem pasuje do miejsca, budżetu i pory ćwiczeń. Właśnie ten pierwszy kontakt z muzyką, nie sama nazwa rodziny, pomoże ocenić, czy chcesz wracać do ćwiczeń.
